Geschiedenis van Bedepuszta

Van Steentijd tot communisme

Sporen van het verleden

Prehistorie

Bedepuszta ligt in de zuidelijke uitlopers van de Westelijke Karpaten. Dit gebied is ontstaan uit de botsing tussen het Europese en Afrikaanse continent. Op deze plek ontstond vulkanisme als gevolg van de breuken in de Europese aardkorst. Om je heen zie je tal van uitgedoofde vulkanen, de bodem in deze vallei bestaat uit vulkanische klei. In een nog verder verleden was dit gebied deel van een oceaan. Met de vorming van de gebergtes is de voormalige zeebodem naar boven gekomen. In de nabije omgeving kan je dan ook fossielen vinden van schelpen en zeedieren, er zijn speciale paden aangelegd waar je prehistorische mosselbanken kan vinden. Zo’n 100.000 jaar geleden jaagden Neanderthalers in deze omgeving op beren, mammoets en herten. De eerste modern mens kwam hier circa 30.000 jaar geleden.

Oudheid

In Bedepuszta zijn scherven gevonden uit de Bronstijd samen met scherven van Keltische urnen uit de IJzertijd. Mensen vestigden zich 5000 jaar geleden in Bedepuszta op de zuidelijke hellingen omdat de vallei bescherming bood, er water aanwezig was en er veel nauwe drijfvalleien zijn die gebruikt werden voor de jacht. Met archeologen van Hongaarse musea gaan we de komende jaren verder zoeken naar sporen. Rond de eeuwwisseling vestigden Romeinen zich ten westen van de Donau, maar hun invloedssfeer reikte ook naar deze zijde van de rivier.  Iets ten westen van Bedepuszta, aan de rand van de vallei, was eeuwenlang een Slavische nederzetting gevestigd, helaas zijn hier alleen bodemsporen van te vinden. Na de val van het Romeinse rijk wisselden de volkeren elkaar af: Attila de Hun stichtte hier zijn rijk maar werd verslagen door Germaanse stammen, Aziatische Avaren woonden hier een eeuw voordat ze werden verdreven door de Franken van Karel de Grote.

Middeleeuwen

In de 9e eeuw vestigden de Magyaren een alliantie van stammen die oorspronkelijk uit de Oeral kwamen, zich in het Karpaten bekken. Veel dorpen in de omgeving stammen uit deze tijd. In de 12e eeuw vielen de Mongolen Hongarije binnen. Een van de legers van Dzjenghis Khan plaatsten hun yurts op de top van een heuvel in de vallei. Nog steeds vind je hier de platte stenen die ooit de yurts stutten. In de eeuwen hierna werden zeer veel burchten gebouwd. Binnen 8 km omtrek stonden ooit vier burchten, waarvan alleen de burcht van Hollokö nog redelijk overeind staat. De burcht van Samson, vier kilometer verderop, is in de 15e eeuw al vernietigd door Tsjechische Hussieten. Enkele muren staan nog steeds overeind.

 

Vroeg Moderne Tijd

Aan een betrekkelijk welvarende periode kwam in de 17e eeuw een eind met de inval van de Turken. Een groot deel van de bevolking werd gedood of als slaven meegevoerd naar het zuiden. Het land werd stelselmatig leeggeroofd en vernietigd. De streek rond Bedepuszta vormde het meest noordelijk deel van het Ottomaanse Rijk, maar bleef anderhalve eeuw lang een betwist gebied. Nadat de Turken verslagen waren, bleek het gebied grotendeels verlaten en werd het toneel van de Hongaarse opstand tegen de Habsburgers, de nieuwe bezetters.  Na het neerslaan van de opstand keerde langzaam de vrede weer, Bedepuszta was ondertussen een beboste vallei zonder bewoning, maar eind 18e eeuw vestigden zich wederom boeren in de vallei. Het dorp bestond toen uit twee grote boerderijen en een enorme schuur. De fundament van één van deze huizen staat nog steeds.

Moderne Tijd

In de 19e eeuw ontstonden in iedere vallei kleine dorpjes: Bedepuszta, Borokás, Cserbérc, Zsúnyalmás en Almás. Bedepuszta had waarschijnlijk ook voor de Turkse tijd al bestaan want de toevoeging poesta/puszta wil zoveel zeggen als ‘desolatie’ of ‘verwoesting’. De boeren hadden een hard leven. De harde klei werd met eenvoudige middelen bewerkt, mensen werkten zes dagen per week van zonsopkomst tot zonsondergang en op zondag trokken de boeren naar de kerk in Nagybárkány, het uitgesleten pad in het bos herinnert hier nog aan. Het huidige hostel is gebouwd aan het eind van de 19e eeuw door een Hongaar die in Canada een startkapitaal had verdiend. Tot 1920 lag Bedepuszta midden in Hongarije, maar na het Verdrag van Trianon, waarbij het land 2/3 van zijn grondgebied verloor, kwam het dichtbij de Tsjechoslowaakse grens te liggen.  In deze jaren kwamen meer Hongaarse families naar Bedepuszta. In het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog vond een slag plaats tussen terugtrekkende Duitsers en het Rode Leger. Nog steeds gaat het verhaal dat de Russen ergens  in de vallei van Bedepuszta een tank hebben begraven bij hun terugtocht. Bij de kreek is ook een grafsteen te vinden voor de gevallen Russische officieren. Na de oorlog kwam Hongarije onder de juk van het communisme. Bedepuszta en de dorpjes eromheen breidden langzaam uit en bereikte een hoogtepunt in de jaren zeventig. Het dorp was toen nog niet met een verharde weg met de buitenwereld verbonden, wel was er veel verkeer met de andere dorpen in de omliggende valleien. De kinderen uit de wijde omgeving gingen in Bedepuszta naar school. In de jaren tachtig raakten de dorpen in verval. Tegenwoordig zijn alle dorpen behalve Bedepuszta verdwenen. In Borokás staat nog één huis overeind, elders zijn tal van ruïnes te vinden. Het leem is grotendeels weggespoeld, maar de schoorstenen staan vaak nog gedeeltelijk overeind.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 0 km Potscherven brons en ijzertijd, monument Russen
  • 1 km Ruines verlaten dorpjes
  • 1,5 km Grensstenen en yurtstenen Mongoolse tijd
  • 2 km Uitgedoofte vulkaan
  • 4 km Kasteelruine Samsonháza
  • 4 km Geopark, fossielenpad Budaihegy
  • 9 km Kasteelruine Hollókö
  • 0 km Potscherven brons en ijzertijd, monument Russen
  • 1 km Ruines verlaten dorpjes
  • 1,5 km Grensstenen en yurtstenen Mongoolse tijd
  • 2 km Uitgedoofte vulkaan
  • 4 km Kasteelruine Samsonháza
  • 4 km Geopark, fossielenpad Budaihegy
  • 9 km Kasteelruine Hollókö

Vorige Volgende

Bedepuszta.com